Ensaf Haider
Oleg Eliete Paraguassu
Morales
Fadimata
Sonita William Binney
Parvez Eliete Paraguassu Hooligan Sparrow

Frank Mugisha: Bekendheid als schild

Frank Mugisha (30) voert de strijd voor de rechten van seksuele minderheden in Oeganda aan. De dood, twee jaar geleden, van vriend en collega-activist David Kato heeft hem nog vastberadener gemaakt. ‘Laat ons dingen bespreken, laat ons de zaken publiek maken. Jazeker: mensen zullen pijn lijden, mensen zullen gedood worden. Maar uiteindelijk zullen we vrijheid brengen.’

Frank Mugisha is directeur van Sexual Minorities Uganda (SMUG), een non-profitorganisatie voor gelijke rechten voor homo’s, lesbiennes, biseksuelen, trangenders en interseksuelen (LGBTI). SMUG, opgericht in 2004, fungeert als koepel voor zeventien Oegandese LGBTI-organisaties. Er werken negen mensen. Hun kantoor zit in een onopvallend pand in een woonwijk aan de rand van de Oegandese hoofdstad Kampala.
Mugisha verdeelt zijn energie tussen belangenbehartiging, capaciteitsopbouw en ‘noodhulp’. Bij de eerste twee gaat het om het informeren van de media, lobbyen bij politici en ngo’s en het trainen van LGBTI-organisaties.    

Noodgevallen

Wat hij bedoelt met ‘noodhulp’ illustreert Mugisha aan de hand van een voorbeeld van afgelopen december. Twee activisten werden gearresteerd en aangeklaagd wegens 'homogerelateerde' misdrijven. ‘Ik kreeg ineens een telefoontje,’ vertelt Mugisha. ‘Ik meldde al mijn afspraken af en ging gelijk met de advocaat van SMUG naar het politiebureau om te onderhandelen over een vrijlating.’ De twee activisten kwamen vrij na respectievelijk twee en vier dagen hechtenis. Ze riskeren nog steeds vervolging.

Mugisha’s hulpwerk nam toe na de introductie van het voorstel voor een ‘antihomowet’ door parlementslid David Bahati in 2009. Ook al is de wet nog niet aangenomen en lijkt de voorgestelde doodstraf eruit te zijn geschrapt, het wetsvoorstel drukt zwaar op LGBTI’s in Oeganda. Er zijn verhalen van LGBTI's die hun baan verliezen, uit huis worden gezet of verstoten worden door hun familie.

David Kato

In januari 2011 werd Mugisha’s goede vriend en SMUG-collega David Kato vermoord. Kato had een rechtszaak gewonnen tegen het Oegandese rioolblad Rolling Stone, dat de namen van honderd (vermeende) homoseksuele Oegandezen had gepubliceerd, onder wie Kato and Mugisha. De kop: ‘Hang them!

‘De moord op David maakte me erg bang, paranoïde zelfs,’ herinnert Mugisha zich. ‘Maar toen overtuigde Davids dood me nog sterker van mijn taak. Ik werk nu twee keer zo hard.’ Paradoxaal genoeg vertrouwt Mugisha op zijn bekendheid om hem te beschermen. 'De autoriteiten zijn misschien bang mij te arresteren vanwege internationale reacties.'

Geen salaris

Volgens boze tongen overdrijft de Oegandese LGBTI-gemeenschap  gevaren uit persoonlijk gewin. Mugisha: ‘Welk gewin? Ik ontvang geen inkomen. Ik reis veel, maar namens SMUG. Met het prijzengeld van de Robert F. Kennedy Human Rights Award [een Amerikaanse onderscheiding die Mugisha in 2011 ontving] heb ik een kliniek voor LGBTI’s opgezet.’

Mugisha krijgt niet eens een salaris, ook al werkt hij fulltime voor SMUG. ‘Vrienden en familieleden die me niet hebben verstoten helpen me.’

Ambivalentie

Mugisha staat ambivalent tegenover westerse politici en media die Oeganda openlijk veroordelen. ‘Predikanten en politici hier grijpen buitenlandse kritiek aan om homorechten te presenteren als onderdeel van een westerse agenda.’ Tegelijkertijd is Mugisha blij met westerse druk. ‘Nu praat men in Oeganda tenminste over seksuele minderheden.’

Belangrijker dan politieke verandering is volgens Mugisha een culturele omslag. ‘Politiek kan veranderen, zelfs Bahati's wet kan van tafel verdwijnen. Het moeilijkste is het veranderen van de opvattingen van gewone Oegandezen.’

Frank Mugisha weigert te verhuizen naar een veiliger land. Op een dag wil hij wel in het buitenland wonen. ‘Maar niet voordat seksuele minderheden in Oeganda zijn gedecriminaliseerd. Dus laat ons dingen bespreken, laat ons de zaken publiek maken. Jazeker: mensen zullen pijn lijden, mensen zullen gedood worden. Maar uiteindelijk zullen we vrijheid brengen.’

Door Mark Schenkel

www.callmekuchu.com

Matter of Act
sidebar image

Frank Mugisha

Frank Mugisha is te zien in de documentaire Call Me Kuchu.

Zoeken in Films

ZOEKEN ALGEMEEN

Nieuwsbrief Festivalkrant
Volg ons op Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Youtube