Ensaf Haider
Oleg Eliete Paraguassu
Morales
Fadimata
Sonita William Binney
Parvez Eliete Paraguassu Hooligan Sparrow

Salma: De ontsnapte vlinder

Salma – een pseudoniem – is een gewone vrouw met een buitengewoon levensverhaal. Toen ze 13 jaar oud was, werd ze opgesloten in het huis van haar ouders in Thuvarankurichi, een klein dorpje in de Zuid-Indiase deelstaat Tamil Nadu. Lokale moslimtraditie schrijft voor dat meisjes vanaf het moment dat ze ongesteld raken het huis niet mogen verlaten tot de dag dat ze trouwen.

Negen jaar lang weigerde Salma om te trouwen. ‘Ik was kwaad. Ik wilde niet trouwen, ik wilde naar school.’ Al die tijd waren bezoekende familieleden de enige mensen die ze zag. ‘Ik was erg eenzaam. Het enige dat ik had, was lezen.’ En dat deed ze – gulzig. Geïnspireerd begon ze ook zelf te schrijven: eerst poëzie, later korte verhalen. ‘Ik wilde mijn gevoelens tot uiting brengen. Ik was zo kwaad over het lot van vrouwen in mijn cultuur. Ik schreeuwde om vrijheid.’

Een shock voor de familie

In het geheim wist Salma haar poëzie het huis uit te krijgen. Haar gedichten kwamen bij een uitgever terecht die er een paar plaatste in een klein tijdschrift in Tamil Nadu. Salma was pas vijftien jaar oud. Ze gebruikte nog geen pseudoniem, dus toen het aan het licht kwam was haar familie gechoqueerd en de lokale gemeenschap kwaad. Salma had niet alleen haar stem laten horen – volgens de lokaal gebruik een schande – ze had ook de morele wetten en codes van het dorp bekritiseerd, en het onrecht dat vrouwen wordt aangedaan aan het licht gebracht.

Ontsnapping uit het isolement

Na negen jaar isolement, stemde Salma eindelijk toe met een huwelijk. ‘Het was de enige manier om te ontsnappen.’ Naarmate haar bruiloft naderde, werd haar poëzie weer een probleem, waarop ze besloot een pseudoniem te gaan gebruiken. In de loop der jaren is Salma’s oeuvre flink gegroeid. In 2000 verscheen haar eerste dichtbundel, getiteld Oru Maalaiyum Innoru Maalaiyum (Een avond en nog een avond), in 2003 gevolgd door de bundel Pachchai Devathai (Groene Engel). In 2004 verscheen haar eerste roman: Irandaam Jaamangalin Kathai (Verhalen van middernacht).

Genieten van de vrijheid

Naarmate Salma’s roem als dichteres groeide, nam ook haar invloed in de maatschappij toe. In 2001 werd ze gekozen tot hoofd van de dorpsraad en in 2007 werd ze benoemd tot voorzitter van de Raad van Maatschappelijk Welzijn van Tamil Nadu. De raad was opgezet door het ministerie van Vrouwen- en Kinderontwikkeling om achtergestelde vrouwen en kinderen te helpen. Ze verliet het conservatieve dorp waar ze opgroeide en trok met haar twee zoons, en zonder haar man, naar Chennai, de hoofdstad van de deelstaat aan de zuidoostkust.

‘Ik voel me hier als een ontsnapte vlinder,’ zegt Salma nu. ‘Ik heb zo lang verlangd naar vrijheid, en nu heb ik het. Ik kan rondvliegen. Ik kan andere vrouwen ontmoeten, mijn ervaringen met ze delen en ze van advies dienen.’

Door Maarten van der Schaaf

www.wmm.com/salma

Matter of Act
sidebar image

Salma

Salma is te zien in de gelijknamige documentaire Salma

Zoeken in Films

ZOEKEN ALGEMEEN

Nieuwsbrief Festivalkrant
Volg ons op Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Youtube