Ensaf Haider
Oleg Eliete Paraguassu
Morales
Fadimata
Sonita William Binney
Parvez Eliete Paraguassu Hooligan Sparrow

Yoani Sánchez: Dromen van een toekomstig Cuba

Dat Yoani Sánchez echt aanwezig is op het Movies that Matter Festival is een klein wonder. Of misschien wel een groot wonder. Jarenlang probeerde ze vergeefs een uitreisvisum te krijgen, maar dat was niet weggelegd voor Cubanen die openlijk oppositie voeren tegen het communistische bewind.

Sinds half januari 2013 is echter een nieuwe wet van kracht geworden die het uitreisvisum afschaft en iedere Cubaan het recht geeft op een paspoort en op reizen naar het buitenland. Iedere Cubaan en dus ook Yoani Sánchez. Ze bleef sceptisch, maar eind januari had zij ineens het begeerde document in handen.

Het abnormale als normaal

‘Onderweg bedacht ik dat waarschijnlijk in geen enkel land ter wereld het overhandigen van een paspoort nieuws is. Maar in Cuba is het abnormale normaal. Misschien hebben de autoriteiten zich in de tussentijd de politieke prijs gerealiseerd van het vasthouden aan de ideologische segregatie van de personen die het land uit willen. Misschien hebben ze geconcludeerd dat het laten reizen van de kritische sector minder ophef veroorzaakt dan ze opgesloten te houden op het eiland.’

Hoe de vrijheid van reizen in de praktijk uitvalt is voor de rest van de wereld een test om te zien hoe serieus de hervormingen in Cuba zijn. ‘Ik ben heel kritisch over de snelheid en de grondigheid van de hervormingen van Raúl Castro,’ zegt Sánchez. ‘Maar ik moet zeggen dat dit misschien wel de meest vermetele hervorming van allemaal kan zijn, met de meest verstrekkende politieke en sociale gevolgen, die Raúl Castro heeft doorgevoerd.’

Strategieën van onderdrukking

De hervormingen in Cuba betekenen natuurlijk niet dat de vrijheid van meningsuiting of de persvrijheid in Cuba van kracht zullen worden. De toegang tot internet blijft problematisch: ‘Het kost nog altijd een vermogen om op de weinige beschikbare punten even online te gaan. De traagheid is ongelofelijk, en nog steeds is een enorm aantal websites door de overheid ontoegankelijk gemaakt.’

Ook de dreigementen aan het adres van kritische mensen als Yoani Sánchez verdwijnen niet door de nieuwste hervormingen. ‘Die dreigementen zijn sterk veranderd in de vijf jaar dat ik als blogger actief ben. Eerst waren ze vooral fysiek. Tegenwoordig proberen ze meer karaktermoord te plegen, je in een kwaad daglicht te stellen. Ook dat is een vorm van geweld, van onderdrukking. Ze proberen je in de media te “fusilleren”, daar zijn ze heel handig in. Of ze vlechten rond een persoon een web van leugens, desinformatie, intriges en verdraaiingen, om iemands imago te vernietigen. Een strategie die hier bekendstaat als “het vermoorden van de boodschapper”. Het maakt niet meer uit of het echt jouw mening is of niet, of de informatie die je geeft waar is of niet, dat doet er niet meer toe. In mijn geval gebeurt het door het publiceren van artikelen vol laster en leugens, waarin geprobeerd wordt mij te associeren met de Verenigde Staten. Daarin stellen ze dat ik voor de Amerikanen werk, wat volkomen onwaar is, en ze gebruiken heel aggressieve termen als “huurling”.’

Volgens Sánchez zijn de autoriteiten heel venijnig geworden nu ze weer gaat reizen. ‘Ze weten dat ik microfoons voor mijn mond krijg, dat ik in eerste persoon ga spreken, dat ik zal praten over de projecten, ideeën en dromen die ik heb over een toekomstig Cuba. Ze weten dat ze me niet het zwijgen kunnen opleggen.’

Door Cees Zoon

www.forbiddenvoices.net

Matter of Act
sidebar image

Yoani Sánchez

Yoani Sánchez is te zien in Forbidden Voices

Zoeken in Films

ZOEKEN ALGEMEEN

Nieuwsbrief Festivalkrant
Volg ons op Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Youtube