Ensaf Haider
Oleg Eliete Paraguassu
Morales
Fadimata
Sonita William Binney
Parvez Eliete Paraguassu Hooligan Sparrow

Andrei Sannikov: verbannen democraat

Op de vraag wat het belangrijkste verlies is in zijn strijd tegen dictator Alexandr Loekasjenka antwoordt de voormalige Wit-Russische presidentskandidaat Andrei Sannikov: ‘Mijn land.’ Hoewel hij altijd zijn uiterste best deed om het landsbelang te dienen, kan Sannikov niet meer in Wit-Rusland wonen. Door voor zijn land te werken, is hij het verloren.

Andrei Sannikov is al twintig jaar een publiek figuur in Wit-Rusland, maar internationale bekendheid verwierf hij pas toen hij in 2010 een gooi deed naar het presidentschap. Hij werd tweede in die verkiezingen, waarin op grote schaal was gefraudeerd.

Na de verkiezingen namen Sannikov en de meeste andere presidentskandidaten deel aan een massale demonstraties. Hij werd gearresteerd en veroordeeld tot vijftien jaar gevangenisstraf. Zijn vrouw Iryna Khalip werd eveneens vastgezet. Hun peuterzoontje mocht niet bij zijn grootouders wonen en zou in een staatskindertehuis moeten opgroeien. Pas nadat hierover internationale woede ontstond, kwam Khalip vrij. Zij zorgt nu voor het kind. Sannikov zelf kreeg in 2012 amnestie en verhuisde naar het Verenigd Koninkrijk.

Ja, Sannikov ziet zichzelf als een mensenrechtenactivist. Maar hij merkt direct op dat dat woord een andere betekenis heeft in de democratische landen van Europa dan in Wit-Rusland. ‘Bij een mensenrechtenactivist, denk je in het grootste deel van Europa aan iemand die werkt voor Amnesty of Human Rights Watch. Maar in Wit-Rusland kan het ook een journalist zijn, die zich inspant om de waarheid te schrijven.’ Of de acteurs van het Belarus Free Theatre, die de hoofdrol spelen in Dangerous Acts Starring the Unstable Elements of Belarus. ‘Voor mensenrechtenactivisten in Wit-Rusland kleeft er een inherent risico aan hun werk. In Europa is dat niet het geval.’

Sannikov heeft nooit zijn best gedaan om het predikaat ‘mensenrechtenactivist’ te krijgen. Hij vroeg zich ook nooit af of hij bereid was om de risico’s die erbij horen te dragen. Het overkwam hem. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie ging hij aan de slag bij het Wit-Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Zo kon hij zich het beste voor zijn land inzetten, vond hij. Pas toen Loekasjenka de macht kreeg en het land langzaam richting dictatuur stuurde, besloot Sannikov dat hij niet langer voor de overheid kon werken. Nu zet hij zich vanuit Londen voor zijn land in. Momenteel lobbyt hij bij de Europese Unie, waarvan hij wil dat die zich meer en strenger inzet voor Wit-Rusland. ‘Europa heeft Wit-Rusland twintig jaar een dictatuur laten zijn,’ zegt hij. ‘En nu gaan Oekraïne en Rusland ook die kant op. Die tendens moet gestopt worden voordat hij zich uitbreidt.’

Door Franka Hummels

Matter of Act
sidebar image

Andrei Sannikov

Zoeken in Films

ZOEKEN ALGEMEEN

Nieuwsbrief Festivalkrant
Volg ons op Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Youtube