Ensaf Haider
Oleg Eliete Paraguassu
Morales
Fadimata
Sonita William Binney
Parvez Eliete Paraguassu Hooligan Sparrow

Denis Mukwege – Ten strijde tegen verkrachting als oorlogswapen

‘Dit conflict in de Democratische Republiek Congo is veroorzaakt door economische belangen. Het wordt uitgevochten door Congolese vrouwen te vernietigen.’ Het is een karakteristieke uitspraak van dokter Denis Mukwege, de chirurg uit Bukavu. Niet alleen behandelt hij verkrachte en mishandelde vrouwen, maar hij roept ook binnen- en buitenlandse machthebbers tot de orde.

De internationale gemeenschap heeft een nieuwe held: dokter Denis Mukwege. Voor zijn Panzi-ziekenhuis in Bukavu, Oost-Congo, dat gespecialiseerd is in het behandelen van slachtoffers van seksueel geweld in een van de gevaarlijkste regio’s ter wereld, ontving hij een miljoen euro van de Nationale Postcode Loterij in januari 2015. In 2014 kreeg hij onder meer de Sacharov-prijs van het Europees Parlement en werd hij genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede.

‘Dr. Mukwege herinnert ons permanent aan de niet-aflatende gruwelen tegen vrouwen vandaag de dag’, zei Linda McAvan, voorzitter van het Comité voor internationale ontwikkeling van het Europees Parlement, bij de uitreiking van de Sacharov-prijs aan Mukwege. ‘Hij is een heldhaftige voorvechter van vrouwenrechten, en loopt daarbij een groot persoonlijk risico. Hij heeft bovendien het bewustzijn vergroot over het feit dat verkrachting wordt ingezet als oorlogswapen.’

Tijdens de oorlog in Congo, in 1999, bouwde Mukwege zijn ziekenhuis in Bukavu. Dat jaar zag hij zijn eerste verkrachtingsslachtoffer. ‘Nadat ze was verkracht, waren er kogels afgeschoten in haar genitaliën en dijen’, herinnerde hij zich later in een interview met de BBC. Mukwege was geschokt. In de maanden die volgden bleven er vrouwen naar zijn ziekenhuis komen, allemaal verkracht, allemaal gemarteld. Mukwege: ‘Ik begon me af te vragen wat er aan de hand was. Dit waren niet zomaar gewelddadige incidenten tijdens een oorlog, dit was onderdeel van een strategie.’

Sinds 1999 heeft Mukwege meer dan negentienduizend vrouwen behandeld. Hij heeft de meest gruwelijke dingen gezien. Mukwege weet dat de vrouwen niet alleen fysiek en psychisch lijden, maar dat ze ook vaak worden gestigmatiseerd en verstoten door hun gemeenschap.

Wat de aanpak van Mukwege uniek maakt, is de combinatie van medische behandeling en zijn inspanningen om beleidsmakers te doordringen van wat er in zijn land aan de hand is. Zijn doel is verkrachting in conflict erkend te krijgen als oorlogsmisdrijf. De internationale gemeenschap doet in Mukweges ogen echter veel te weinig. Wijzend op de ‘Global Summit to End Sexual Violence in Conflict’, in 2014 in London, waar meer dan honderdtwintig regeringen een ‘statement of action’ ondertekenden, zei hij: ‘Ik had liever wat echte actie gezien. Er moet een rode streep worden getrokken, net zoals tegenover chemische wapens is gedaan. De wereld moet zeggen: dit kan niet gebeuren, en als het wel gebeurt, grijpen we in.’

Door Anneke Verbraeken

Matter of Act
sidebar image

Zoeken in Films

ZOEKEN ALGEMEEN

Nieuwsbrief Festivalkrant
Volg ons op Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Youtube