Ensaf Haider
Oleg Eliete Paraguassu
Morales
Fadimata
Sonita William Binney
Parvez Eliete Paraguassu Hooligan Sparrow

Ella Poliakova – Ontmaskeraar van propaganda

In Oekraïne komen vele Russische soldaten om, maar hun dood wordt niet erkend. Rusland heeft zijn buurland namelijk officieel niet de oorlog verklaard. Soms blijven de doden achter op het slagveld. De rest komt terug als Lading 200, sinds het Sovjet-tijdperk de benaming voor het transport van omgekomen militairen. Samen met haar organisatie ‘Soldatenmoeders van Sint Petersburg’ runt Ella Poliakova een soort ‘mensenrechtenschool’ voor soldaten en hun familie.

De Soldatenmoeders van Sint Petersburg krijgen zo’n zevenhonderd telefoontjes per maand. ‘Als familieleden echt wanhopig zijn, meestal als ze al maanden niets van hun mannen en zonen gehoord hebben, bellen ze ons. En ook contractanten kloppen bij ons aan, bijvoorbeeld als ze geen geld uitbetaald krijgen.’

De Soldatenmoeders kunnen hulp bieden in de vorm van informatie of juridische steun. ‘Wij zijn een soort mensenrechtenschool’, aldus Poliakova. ‘Wij geven voorlichting over de rechten die soldaten hebben.’ Zo kan een dienstplichtige weigeren naar Oekraïne te gaan. Hij kan een klacht indienen tegen het ministerie van Defensie. Hij kan zich baseren op de wet, die huurlingschap of het deelnemen aan militaire acties op het grondgebied van andere staten verbiedt. Poliakova: ‘Dat is wel heel moeilijk. De enkeling die weigert, wordt onderworpen aan enorme druk van zijn commandant en van de hele groep, aan chantage en bedreigingen.’

Duizenden Russische jongens en mannen zijn het afgelopen jaar naar Oekraïne afgereisd om daar te vechten. Als contractanten, maar velen ook als vrijwilligers. Volgens Poliakova is dat een gevolg van de propaganda. ‘Ze hebben dat idee van het grote Russische imperium in hun hoofd. Of ze denken dat dit een geschikte manier is om geld te  verdienen.’ Velen hebben al in eerdere oorlogen gevochten. ‘Die mannen kunnen niet meer leven zonder geweld’, zegt Poliakova. ‘Sommige hebben een posttraumatisch stresssyndroom opgelopen in een eerdere oorlog. Daar zijn ze nooit voor behandeld.’

Een mensenleven is in haar land niets waard, aldus Poliakova. Maar een dode soldaat levert zijn familie veel geld op. ‘Vijf miljoen roebel is het bedrag dat familieleden uitgekeerd krijgen als hun zoon in Russische krijgsdienst omkomt. Ondanks de waardevermindering van de roebel koop je daar in de provincie nog altijd twee appartementen voor.’

De Petersburgse Soldatenmoeders staan bloot aan bedreigingen. Hoewel Poliakova zegt dat dit bij haar werk hoort, maakt het haar taak niet gemakkelijk. Kort nadat Ella Poliakova vorig jaar augustus had verklaard dat er ruim honderd Russische soldaten bij een incident in Oekraïne waren omgekomen, werden zij en haar medewerkers tot ‘buitenlandse agenten’ gebombardeerd. Dat betekent dat zij worden zwartgemaakt in de media, geen geld meer hebben en geen  bijeenkomsten in het land meer mogen organiseren. Toch werken ze door. Poliakova: ‘Wij moeten informatie geven. Wij moeten mensen op hun rechten wijzen. We leven nu weer in een totalitaire maatschappij. De propaganda werkt heel goed. Het enige wat wij als organisatie kunnen doen, is de juiste informatie geven.’

Door Margreet Strijbosch

Matter of Act
sidebar image

Zoeken in Films

ZOEKEN ALGEMEEN

Nieuwsbrief Festivalkrant
Volg ons op Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Youtube