Ensaf Haider
Oleg Eliete Paraguassu
Morales
Fadimata
Sonita William Binney
Parvez Eliete Paraguassu Hooligan Sparrow

Maryam al-Khawaja – Nachtmerrie van dictators

Maryam al-Khawaja is omschreven als ‘het soort vrouw waar dictators nachtmerries van hebben’. Vanuit Denemarken werkt deze Bahreinse activist aan het vergroten van het bewustzijn over de situatie in het land waar haar vader gevangenzit. ‘Vooral de VS blijven de Bahreinse regering in staat stellen door te gaan met het schenden van mensenrechten.’

Maryam al-Khawaja ‘is de reden dat ons verhaal bekend is in de wereld’, zegt Bahreinse mede-activist Nabeel Rajab in de film We Are the Giant. Maryam al-Khawaja, dochter van de gevangen leider van de pro-democratie beweging Abdulhadi al-Khawaja, is co-voorzitter en buitenlandwoordvoerder van het Bahrein Centrum voor Mensenrechten.

Maryam al-Khawaja (27) werd geboren in Syrië, groeide op in Denemarken, waarvan zij staatsburger is, en verhuisde pas naar Bahrein toen zij 14 jaar oud was. Haar huidige uitvalsbasis is Denemarken. ‘Wanneer ik in Denemarken ben’, zei ze onlangs per telefoon uit Kopenhagen, ‘spendeer ik een groot deel van mijn tijd aan e-mails en vergaderingen en zo. Maar ik ben meestal op reis.’

Het werk is moeilijk. Om de toestand in Bahrein te verbeteren, is internationale druk van essentieel belang. Maar westerse regeringen zijn nauwelijks bereid om het koningshuis te kritiseren om zijn schendingen van de mensenrechten en zijn weigering democratische hervormingen te introduceren. In de film zegt Al-Khawaja dat de houding van buitenlandse regeringen ‘geleidelijk mijn vertrouwen in de mensheid als geheel heeft weggenomen’. Om regeringen op andere gedachten te brengen, benadert ze de hoogste vertegenwoordigers. ‘We proberen ze te laten zien waarom het zin heeft om hun houding te veranderen.’

Bedreigingen aan haar adres zijn deel van haar bestaan. Ze zegt dat de Bahreinse regering mensen naar conferenties stuurt waar zij spreekt, om haar verbaal aan te vallen; ze vragen haar hoe het is om een agent voor Iran of Israël te zijn. Aangezien de pro-democratiebeweging voornamelijk sjiitisch is – de meerderheid van de bevolking is sjiitisch – beschuldigt de soennitische regering haar ervan in dienst te staan van de sjiitische overbuur Iran. Ze ontkent dat Iran erbij is betrokken.

Ze neemt doodsbedreigingen zeer serieus. ‘Hoe ga ik ermee om? Allereerst door me te concentreren op mijn werk. Als ik me erdoor zou laten afleiden, zou ik niets meer uit mijn handen krijgen.’ Het is de manier waarop ze haar werk altijd heeft gedaan: zich niet door emoties laten leiden.

In augustus 2014 ging ze naar Bahrein om haar vader te bezoeken, die levenslang uitzit wegens zijn strijd voor de mensenrechten. Ze werd meteen gearresteerd. Nadat ze in hongerstaking was gegaan, werd ze vrijgelaten. In oktober vertrok ze uit Bahrein, waarna ze in december bij verstek tot een jaar gevangenis werd veroordeeld wegens geweld tegen de politie. Dit vonnis heeft consequenties voor haar werk. Als ze teruggaat, moet ze rechtstreeks de cel in. Maar ze kan ook niet meer naar landen reizen die een uitleveringsverdrag met Bahrein hebben.

Heeft ze er wel eens over gedacht ermee op te houden? ‘Niet echt’, zegt ze. ‘Ik voel mij verantwoordelijk.’

Door Carolien Roelants

Matter of Act
sidebar image

Zoeken in Films

ZOEKEN ALGEMEEN

Nieuwsbrief Festivalkrant
Volg ons op Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Youtube