Ensaf Haider
Oleg Eliete Paraguassu
Morales
Fadimata
Sonita William Binney
Parvez Eliete Paraguassu Hooligan Sparrow

Ensaf Haidar – Strijd van buitenaf

‘Wees moedig, wees brutaal. De geschiedenis wordt niet gemaakt door angsthazen,’ zegt een Saudische vrouwenrechtenactivist tegen haar gehoor in een Arabische Golfstaat. De woorden vatten de Saudische girl power samen die spreekt uit de documentaire Saudi Arabia: A Wind of Change. Een van de stemmen in de film is die van Ensaf Haidar, de vrouw van de Saudische blogger Raif Badawi en activist voor zijn vrijlating.

Ze mist haar man verschrikkelijk: de Saudische blogger Raif Badawi, veroordeeld tot tien jaar cel en duizend stokslagen wegens ‘het beledigen van de islam via elektronische kanalen’. Over sociale ontwikkelingen in Saudi-Arabië doet Haidar, die politiek asiel heeft gekregen in Canada, liever geen uitspraken, hoewel ze wel wil uitleggen dat vrouwen juridisch gezien minderjarigen zijn in het land. En waarom ze dezelfde rechten zouden moeten hebben als mannen. Ze formuleert zorgvuldig en zegt dat het aan overheden en journalisten is om ontwikkelingen in Saudi-Arabië te beoordelen.

De Saudische maatschappij zorgt geheid voor sappige krantenkoppen in het Westen. Vrouwen mogen er geen autorijden. Volwassen vrouwen hebben een mannelijke voogd nodig voor veel zaken, zoals reizen of het aanvragen van een paspoort. En hoewel Saudi-Arabië de laatste vier decennia grote vooruitgang heeft geboekt op het gebied van onderwijs voor vrouwen, loopt het land nog steeds achter op andere islamitische landen als het gaat om werkgelegenheid voor vrouwen. Slechts een kwart van de vrouwen werkt. Eind 2015 kregen vrouwen actief en passief kiesrecht in gemeenteraadsverkiezingen, maar twee maanden later bepaalde de regering dat mannen en vrouwen gescheiden moesten blijven tijdens de raadsvergaderingen.

Zoals Raif Badawi probeerde zijn land van binnenuit te veranderen, zo laat de documentaire Saudi Arabia: A Wind of Change zien dat het vele vrouwen – en mannen – lukt om binnen de bestaande beperkingen te bewegen en stapje voor stapje verandering te bereiken. De film gaat in op de obstakels waarmee vrouwen in het dagelijks leven te maken krijgen, en geeft inspirerende voorbeelden van de manier waarop girl power moeilijkheden kan omzeilen. Hilarische scenes tonen de absurditeit van de gender-apartheid in het land. Een Saudische tv-presentatrice, wier programma wordt opgenomen in de Verenigde Arabische Emiraten, krijgt de slappe lach tijdens de uitzending als een conservatieve geestelijke betoogt dat vrouwen niet zouden moeten autorijden. Als ze een lekke band krijgen, zegt hij, worden ze misschien verkracht door soldaten die aanbieden te helpen.

Haidar is extreem voorzichtig wanneer ik vraag naar de ontwikkelingen in Saudi-Arabië. ‘Ik vind dat iedereen het recht heeft om zich te uiten, maar ze moeten zich aan bepaalde grenzen houden. Ik hoop dat er op een dag vrijheden zijn in Saudi-Arabië.’ Haar berekenende reactie lijkt te zijn ingegeven door angst voor hoe haar antwoorden de situatie van haar man kunnen beïnvloeden. En dan zegt ze dat er in haar land helemaal niets hoeft te veranderen. Ze wil alleen maar dat haar man vrijkomt.

Door Nicolien Zuijdgeest

 

Matter of Act
sidebar image

Zoeken in Films

ZOEKEN ALGEMEEN

Nieuwsbrief Festivalkrant
Volg ons op Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Youtube