Ensaf Haider
Oleg Eliete Paraguassu
Morales
Fadimata
Sonita William Binney
Parvez Eliete Paraguassu Hooligan Sparrow

Sonita Alizadeh – Niet te koop

Afghaanse kinderen kennen haar teksten uit hun hoofd. Rapper Sonita Alizadeh verwoordt het verdriet van honderdduizenden, vaak heel jonge meisjes in Afghanistan die jaarlijks, volgens een eeuwenoude traditie, als bruid worden verkocht aan meestal veel oudere mannen. Sinds zij ‘Brides for Sale’ (2014) op YouTube zette is Sonita een ster in Afghanistan. Ondertussen stelt het succes van de documentaire Sonita (2015) van de Iraanse filmmaakster Rokhsareh Ghaemmaghami, de jonge activiste in staat wereldwijd aandacht te vragen voor haar indringende boodschap: ‘Een meisje is geen stuk vee’.

Nog geen drie jaar geleden leek ook voor Sonita een gedwongen huwelijk in Afghanistan onafwendbaar. Haar moeder wilde haar uithuwelijken in ruil voor 9000 dollar om daarvoor een bruid te kunnen kopen voor een van haar broers. Met de hulp van Ghaemmaghami kon zij aan haar lot ontsnappen en worden waarvan zij in stilte droomde: een rapper met een activistische boodschap op belangrijke podia.

Rokhsareh Ghaemmaghami filmde het meisje Sonita vanaf de zomer van 2012. Ze was aanvankelijk niet meer of minder dan een van de naar schatting 3 miljoen Afghaanse vluchtelingen in Iran. Sonita verkocht op straat ‘gelukskaarten’  en leerde lezen en schrijven en kreeg traumatherapie in een dagcentrum voor ongedocumenteerde kinderen in de Iraanse hoofdstad Teheran.

Sonita gaat gelaten haar gang in de film. Ze haalt haar schouders op over wat anderen zeggen of denken van haar droom om artiest te worden, als vluchtelingmeisje in een land waar zelfs een wet geldt die het vrouwen verbiedt te zingen. Alleen haar brandende zwarte ogen verraden haar onverzettelijkheid. Als Ghaemmaghami in maart 2015 stopt met Sonita te filmen, heeft deze een online rapwedstrijd gewonnen, aan een gedwongen huwelijk weten te ontsnappen en zich verzekerd van een studiebeurs van een Amerikaanse ngo die haar in staat wil stellen zich verder te ontwikkelen als artiest en activist.

Over haar toekomstige ambities zegt Sonita nu: ‘Hard werken en jurist worden.’ Haar Engels is nog lang niet perfect, maar ze hoopt over anderhalf jaar zover te zijn dat ze zich in kan schrijven voor een studie rechten. ‘Uiteindelijk wil ik mijn eigen organisatie starten in Afghanistan en bijdragen aan het de wereld uit helpen van kindhuwelijken en gedwongen huwelijken waar dan ook.’

En ze wil blijven rappen. ‘Ik word gewoon “de rappende jurist”! Waarom niet?’

Door Jonneke van Wierst

Matter of Act
sidebar image

Zoeken in Films

ZOEKEN ALGEMEEN

Nieuwsbrief Festivalkrant
Volg ons op Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Youtube