Saliha Ben Ali - The Empty Room


Saliha Ben Ali's zoon Sabri is bijna negentien jaar als hij op een dag naar Syrië vertrekt. De plotselinge en ondraaglijke pijn maakt dat Saliha niet stil kan blijven. Onvermoeibaar strijdt ze door om de jongeren die in Syrië sterven een waardig afscheid te kunnen geven, en het verhaal van haar zoon te vertellen om andere jongeren te waarschuwen.

Saliha Ben Ali's zoon Sabri is bijna negentien jaar als hij zijn moeder vertelt dat hij naar een Islamitische bruiloft gaat. Hij heeft mooie kleren uitgezocht, en zal die avond vertrekken. Een paar dagen hoort ze niks van hem, en ontdekt dan op zijn Facebookpagina dat hij in Syrië zit. De mooie kleren voor de 'bruiloft' vindt ze opgepropt in een hoekje van zijn kast.

De maanden daarna heeft ze af en toe contact met hem via Whatsapp. Híj schrijft vooral over godsdienst. Zíj bekijkt elke foto op zoek naar kabels en bommen. "Het was alsof ze de 'reset-knop' hadden ingedrukt bij hem. Hij praatte als een robot. Alles wat eerder belangrijk voor hem was, leek gewist." Nog geen vier maanden later krijgen Saliha en haar man een telefoontje dat hun zoon is gestorven, als martelaar.

Totaal verbouwereerd over dit abrupte en voor haar onbegrijpelijke verlies, besluit Saliha dat ze niet kan zwijgen. Ze blijkt niet de enige met zo'n verhaal. Samen met andere ouders van wie de kinderen zijn vertrokken naar de jihad in Syrië wisselt ze verhalen uit. Sommigen jongeren zijn al gestorven, andere leven nog en hebben contact met hun familie. "Deze kinderen zijn op een kwetsbaar moment in hun leven gebrainwasht en gekidnapt. Dat kunnen we als ouders, maar ook als maatschappij niet laten gebeuren."

Samen met de andere ouders probeert ze het proces van radicaliseren te begrijpen, en jongeren te waarschuwen het te herkennen en er niet in te trappen. Ze spreekt in het Belgische parlement en met jongeren op scholen. En ze helpt met onderzoek naar de jihadistische netwerken die de jongeren ronselen.

Maar bovenal strijdt ze voor een formele slachtofferstatus voor haar zoon. De wetten omtrent jongeren die naar Syrië vertrekken blijken ingewikkeld. Als de jonge jihadisten sterven worden ze door de Belgische overheid gezien als 'afwezig' en 'waarschijnlijk dood'. Op dat moment kunnen ze zelfs nog aangeklaagd worden, zo ook Saliha's zoon.

Saliha heeft haar zoon tot op de dag van vandaag niet kunnen begraven. En zolang er niet erkend wordt wat er daadwerkelijk is gebeurd met haar zoon, kan Saliha's echte rouwproces niet beginnen. "Ik heb antwoorden nodig op mijn vragen om zijn dood te aanvaarden."