Patima Tungpuchayakul

Bevrijder van slaven

De missie van Patima Tungpuchayakul: een einde maken aan de hedendaagse slavernij in de Thaise visindustrie. Ze vindt de slaven, brengt ze thuis en helpt ze weer een plek in de maatschappij te vinden.

In de zeeën van zuidoost-Azië werken tienduizenden mannen als slaven voor Thaise visbedrijven. Door decennia van overbevissing moeten Thaise vissersschepen ver de zee op om nog wat te vangen. En omdat veel Thaise arbeiders niet meer maandenlang van huis willen zijn, hebben mensensmokkelaars hun kans gepakt.

Voor een paar honderd dollar per persoon worden kwetsbare migrantenarbeiders uit Myanmar, Cambodja en Laos verkocht aan de visbedrijven. Ze worden jaren achtereen vastgehouden op zee, onder gruwelijke, gewelddadige omstandigheden. ‘Deze bedrijven vernietigen ecosystemen en ze vernietigen levens,’ zegt Patima Tungpuchayakul, medeoprichter van het Labour Rights Promotion Network (LPN), en speciale gast op het Movies that Matter Festival 2019. ‘Ze kopen de arbeid voor 800 dollar en laten de mannen zichzelf doodwerken.’ Veel van de vis die ze vangen komt terecht in winkelschappen in Europa en de VS.

Tungpuchayakul, in 2017 genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede, gaat op zoek naar deze mannen, vaak in Indonesische kustdorpjes, en brengt ze naar huis. Haar zoek-en-reddingsoperaties zijn gevaarlijk. Niet alleen neemt ze het op tegen criminele organisaties, ook wordt ze tegengewerkt door corrupte autoriteiten. ‘De visbedrijven hebben de politie op ons afgestuurd en bendes tuig om ons te bedreigen,’ legt ze uit in de adembenemend mooie documentaire Ghost Fleet. Desondanks lukte het Tungpuchayakul en haar team om tot nu toe meer dan vierduizend mensen uit hedendaagse slavernij te bevrijden.

Nadat de mannen zijn vrijgekomen, is Tungpuchayakuls werk nog niet gedaan. ‘Van de mannen die terugkomen lukt het ongeveer tien procent om te re-integreren of werk te vinden,’ vertelde ze het publiek op het Toronto International Film Festival in 2018. ‘Daarom is ook een van mijn doelen om ze een plek te geven waar ze een bestaan kunnen opbouwen. Want als deze mannen geen werk vinden, gaan velen van hen weer terug naar de vissersboten.’