Joshua Wong

Activist voor democratie

Als 17-jarige scholier uit Hongkong werd Joshua Wong een van de leiders van een ongekende volksopstand tegen Chinese inmenging. In 2016 richtte hij met anderen de politieke pro-democratiepartij Demosisto op. Ondanks meerdere periodes in de gevangenis, is Wong vastbesloten door te vechten. ‘Waarom ik hoop zie? Iedereen staat aan onze kant.’

‘Het gaat er altijd om dat je het onmogelijke mogelijk maakt,’ zei Joshua Wong (21) in een recent interview. ‘Het fijne moment is wanneer je een wonder creëert.’ Dit zijn opmerkelijk optimistische woorden van iemand die – ten tijde van het interview – een gevangenisstraf boven het hoofd hing voor zijn rol in de pro-democratische demonstraties die Hongkong in 2014 in hun greep hielden. Maar zoals te zien in de opwindende documentaire Joshua: Teenager vs. Superpower, te zien op het Movies that Matter Festival 2018, is Wong niet bang om wonderen na te jagen.

Scholarism
In 1997 droegen de Britten Hongkong over aan China na 150 jaar koloniale heerschappij. Een raamwerk van ‘één land, twee systemen’ werd afgesproken, waarbij Hongkong een grote mate van autonomie behield. Maar, zegt Wong: ‘China heeft de gezamenlijke afspraak verraden.’ Dit verraad was de reden voor Wong om op zijn veertiende de organisatie Scholarism op te richten.

Het eerste grote doel van Scholarism was een pro-Chinees onderwijscurriculum dat de regering van Hongkong wilde invoeren in 2012. ‘Bescherm de vrije geest. Verzet tegen hersenspoeling!’ scandeerde Wong. Eerst nog met een klein groepje, met algauw sloten studenten en anderen zich massaal aan bij de demonstraties, die op hun hoogtepunt 120.000 man sterk waren. Hoewel hij alom werd gezien als leider van de protesten, voelt Wong zich daar ongemakkelijk onder: ‘Als een massabeweging overgaat in de aanbidding van één persoon, is dat een groot probleem,’ zei hij destijds in een interview. De demonstranten schreven geschiedenis door de regering te dwingen het curriculum in te trekken.

Gevangenschap
Maar toen China twee jaar later meer controle wilde over het Hongkongse kiesstelsel, hield het voet bij stuk. Zoals te zien in Joshua: Teenager vs. Superpower, resulteerde dit in een epische confrontatie tussen de autoriteiten en de bevolking van Hongkong. Voor zijn rol in de opstand werd Wong in augustus 2017 veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf, en in oktober vierde hij zijn 21ste verjaardag in de cel. Nadat hij een paar maanden vrij was geweest op borgtocht, moest hij in januari 2018 weer terug de gevangenis in, om in februari weer te worden vrijgelaten.

De celstraffen zorgen er op geen enkele manier voor dat Wong inbindt. ‘Waarom ik hoop zie? Iedereen staat aan onze kant,’ zei hij in een interview terwijl hij op borgtocht vrij was. Met zijn politieke partij Demosisto hoopt Wong jonge mensen te inspireren actief te worden. ‘Ik zeg niet dat iedereen Joshua Wong moet worden of mijn pad moet volgen. Maar ik heb op zijn minst bewezen dat activisme niet alleen is voorbehouden aan ervaren politici of getrainde activisten van ngo’s. Het kan worden gedaan door studenten of scholieren.’